Salim Bayri, Nucleus, foto: Natascha Libbert

Op de gevel van het huis van kunstenaar Salim Bayri is een lichtbak geplaatst die doet denken aan de wisselende prijsborden bij tankstations. Drie waarden veranderen voortdurend. Ze ogen precies en urgent, maar kunnen ook willekeurig of absurd aanvoelen. Sommige lijken betekenisvol, andere bijna leeg. Waar ze precies naar verwijzen, blijft bewust open.

Het vertrekpunt van dit werk ligt dicht bij huis. Tijdens zijn zoektocht naar een woning merkte Bayri hoe wonen steeds vaker wordt beschreven in cijfers—prijzen, marktwaardes, rendement—en minder als een geleefde, sociale ruimte. Een huis gaat zo minder over leven, en steeds meer over berekening. In Nucleus wordt deze verschuiving zichtbaar.

Midden in de woningcrisis in Nederland kunnen cijfers een tegenstrijdig effect hebben. Ze kunnen overweldigend aanvoelen, maar tegelijk ook een gevoel van overzicht of controle bieden. Wonen wordt steeds vaker begrepen via cijfers en metingen, alsof complexe sociale werkelijkheden beheersbaar worden zodra ze berekend kunnen worden, een idee dat raakt aan de Nederlandse traditie van de maakbare samenleving.

Nucleus verwijst naar systemen die rond een kern zijn georganiseerd: een ei, een huis en kernenergie. Het zijn structuren die leven, waarde of controle dragen, maar ook instabiel kunnen worden wanneer hun kern onder druk komt te staan. Vanuit dat perspectief verbindt het werk de schaal van één woning met grotere economische, biologische en technologische systemen.

streetview with Nucleus, photo: Natascha Libbert

Meer informatie over de kunstenaar
De praktijk van Bayri beweegt zich tussen digitale en fysieke handelingen, waarin beelden, talen en situaties voortdurend verschuiven en met elkaar botsen. Dit weerspiegelt zijn fascinatie voor het code-switching karakter van zijn moedertaal, het Marokkaanse Darija. Hij ontving de Volkskrant Beeldende Kunst-prijs en heeft zijn studio in Amsterdam.

Meer over de cijfers:

Gemiddelde grootte van een ei: Gebaseerd op metingen van kippeneieren. Dit getal fluctueert sterk door de grote hoeveelheid eieren die dagelijks worden geproduceerd en geconsumeerd. Het is redelijk stabiel dankzij standaardisatie.

Leegstaande woningen in Amsterdam: Gebaseerd op gegevens van het CBS (Centraal Bureau voor Statistiek) uit een rapport over leegstaande woningen in Nederland (LINK), die voor dit artikel zijn gebruikt, heb ik deze waarde in de toekomst geprojecteerd op basis van regelgeving zoals de leegstandheffing en de pied-à-terrevergunning, die bedoeld zijn om het aantal leegstaande woningen te verlagen. Andere voorspellingen, zoals het zomerseizoen en het algemene woningtekort, drijven dit aantal juist omhoog. Het getal dat in Nucleus wordt weergegeven, is een benadering, maar wel een zeer levendige schatting. Goed om te weten dat het getal zowel langdurige leegstand, zoals leegstaande panden, als kortdurende leegstand, zoals renovaties of periodes tussen huurders, omvat.

Kernwapens gestationeerd in dit land: de Nederlandse overheid hanteert officieel een beleid van "noch bevestigen, noch ontkennen", maar er is voldoende informatie om te stellen dat er tussen de 10 en 20 kernwapens gestationeerd zijn op de luchtmachtbasis Volkel, afkomstig uit een Nederlands-Amerikaanse overeenkomst. De wapens zijn volledig eigendom van de Verenigde Staten en het beheer en de beveiliging ervan zijn in handen van het Nederlandse leger.

De drie waarden worden met verschillende snelheden bijgewerkt. De eerste zeer snel, de tweede langzamer en de laatste vrijwel constant. Het begint bij de biologische en huiselijke schaal van een ei, gaat verder op de schaal van een stad, tot de potentiële overleving van een beschaving.